از آن چيزى است . پس هر گاه مرد ، بخشى از آن را بدست آورد ، دارا ناميده شود و ديگرى بيش از آن بدست مىآورد و نيز دارا ناميده مىشود ، دانش نيز چنين است كه ( آدمى ) چيزى از آن را بدست نمىآورد مگر آنكه دانا به حساب آيد اگر چه ديگرى از او داناتر باشد ، و اگر ما دانا را دانا ندانيم تا آنگاه كه بر تمام دانش دست يابد ، اين نام بر هيچ يك از آدميان راست نيايد . و حكيمى گفته است : دانشجويى من بطمع رسيدن بكران دانش و دست يافتن بر پايان آن نيست ، بلكه بارزوى چيزى است كه ندانستن آن نارواست و خردمند را خلاف آن شايسته نيست . و حكيمى گفته است : اگر دانا نيستى دانا منشى كن و اگر فرزانه نيستى فرزانه ماب باش چه كم است كه مردى خود را بگروهى مانند كند و از آنها نشود [ 1 ] . و يكى از آنان گفته : علم روح است و عمل بدن ، و علم اصل است و عمل فرع ، و علم پدر است و عمل فرزند ، و عمل بجاى علم بوده ولى علم بجاى عمل نبوده است . و ديگرى گفته : كسى كه دانش را براى خواهشى يا ترسى يا افتخارى يا شهوتى دنبال كند ، بهره اش از آن به اندازه همان ترس خواهد بود و كسى كه دانش را براى بزرگوارى دانش طلب كند و آن را براى بيش در يافتن واقع خواستار باشد ، بهره اش از آن به اندازه بزرگواريش و سود بردنش بدان ، در خور شايستگى او خواهد بود . و يكى از آنان گفته : هر چيزى نيازمند خرد ، و خرد نيازمند دانش است . آغاز اين كتاب ما از ولادت رسول خدا ص و سرگذشت آن حضرت است در حالى پس از حالى و زمانى پس از زمانى تا آنكه خدا او را بجوار خويش برد ، و تاريخ

--> [ 1 ] نهج البلاغه كلمه 198 : ان لم تكن حليما فتحلم ، فانه قل من تشبه بقوم الا اوشك ان يكون منهم .